Bij het Final Fantasy festival zijn vrouwen in de meerderheid

Overal kattenoren en felgekleurde, zelfgemaakte jurken. Een game event in Parijs waar vriendinnen elkaar eindelijk in het echt ontmoeten.

Fans van het Japanse spel Final Fantasy in Grande Halle de la Villette, Parijs

Fans van het Japanse spel Final Fantasy in Grande Halle de la Villette, Parijs

Foto Square Enix

Bij het Final Fantasy festival zijn vrouwen in de meerderheid

‘Is dat nu een kostuum of niet?” Een beveiliger houdt me staande bij de ingang. Ze kijkt naar de rok van mijn groene jurk. Haastig wapper ik met mijn perskaart. „Ook goed.” Ik ben bij de Grande Halle de la Villette, de hal waar op een kille februaridag een grote bijeenkomst is voor fans van het Japanse spel Final Fantasy XIV. Visuele details in overvloed, dát kenmerkt veel Japans gamedesign: ideaal als je graag in fankostuum flaneert. Overal kattenoren en felgekleurde, zelfgemaakte jurken. Ik ben zelden de enige vrouw op een game-event, maar hier voel ik me zelfs in de meerderheid.

Final Fantasy XIV heeft twee elementen die het spel aantrekkelijk maken voor vrouwen. Allereerst is het, net als vorige edities, een meeslepend, dialoogrijk fantasyverhaal. Ten tweede is het sociaal: je leeft met anderen in dezelfde virtuele wereld. Veel vrouwelijke fans zijn hier in Parijs om hun vriendinnen eindelijk in het echt te ontmoeten. De vijfduizend bezoekers komen uit heel West-Europa, afgaand op hun talen. Hun ster is regisseur en producer Naoki Yoshida, liefkozend ‘Yoshi-P’.

Bij de lancering van XIV in 2010 bleek het spel wegens technische onvolkomenheden overigens nauwelijks speelbaar. Yoshida werd binnengehaald om de herstart te regelen en toen werd het wel een succes. Zodra hij in een lange witte leren jas, bewapend met gunblade, opkomt, klapt het publiek uitzinnig. Die gunblade is nostalgie, een zwaard met pistoolgrip uit de achtste editie. Yoshida kondigt aan dat het binnenkort ook te gebruiken is in XIV. De fans gaan uit hun dak. Het klassieke Final Fantasy-wezen, de Viera, zal ook speelbaar worden. Net als Titania uit deel XI, maar nu als vijand. Het geluk kan niet op. „Zelfs als ik de verwijzingen niet herken, moet ik toch juichen”, stopt de fan Anna Vancouver mij later toe. „Titania ziet er gewoon mooi uit.”

Van deze Japanse game zijn in 32 jaar vijftien edities gemaakt en talloze spin-offs. Tezamen goed voor 10 miljard euro omzet

Intussen worden op een scherm pixelige poppetjes getoond, à la Final Fantasy uit 1987. Van deze Japanse game zijn in 32 jaar vijftien edities gemaakt en talloze spin-offs. Tezamen goed voor 10 miljard euro omzet. Het genre RPG (role-playing game) wordt, vooral vanwege Final Fantasy, opgesplitst in een Westerse en een Japanse variant. De jRPG (de Japanse) laat de speler kiezen welke taak hij wil vervullen, maar houdt de touwtjes van het verhaal strak in de hand. In het Westen geven we de speler liever de controle over zijn lot.

Weinig landen hebben zo veel impact op de game gehad als Japan. Toen het Amerikaanse Atari zichzelf midden jaren tachtig opblies en bijna de hele game-industrie met zich meesleepte, stond het Japanse Nintendo klaar. Japanse gamebedrijven waren destijds meer geïnteresseerd in het vertellen van verhalen dan Westerse makers, schreef gamejournalist Chris Kohler in 2004. Westerse games werden meestal door programmeurs gebouwd, zonder veel aandacht voor een logisch verhaal. Nintendo durfde het aan om een grafisch vormgever, Shigeru Miyamoto, aan te stellen als gamemaker. Voor Donkey Kong bedacht hij een ontwerp met inleidende filmpjes om context te geven. Het werd een enorme hit.

Tegelijk raakten twee andere Japanse ontwikkelaars, Squaresoft en Enix, gefascineerd door de Westerse RPG Wizardry: daarin sluip je door middeleeuwse kerkers op zoek naar schatten. Zij wilden óók rollenspellen, geïnspireerd op de Japanse stripcultuur. Dragon Quest van Enix werd laaiend populair in Japan, maar het was Square’s Final Fantasy dat aansloeg in het Westen. FF wilde volwassener zijn, cinematischer, en complexere verhalen vertellen. Latere edities ontwikkelden zich tot ensemble-stukken met mooie jonge mensen in emotionele verwikkelingen.

Juist daarom is Final Fantasy ook bijzonder populair onder vrouwen, vooral millennials. Vraag vrouwen op dit festival over hun eerste aanraking met de game en hun antwoord luidt vaak: ze waren 9, 10 of 11 jaar oud. Een leeftijdsgenoot raadde ze Final Fantasy VII (1997), IX (2000) of X (2001) aan. Ze werden gegrepen door het verhaal en de personages. „Voor mij was het deel 9. Die was kinderlijker, liever, maar wel diep. Het ging erover dat iedereen kan veranderen”, zegt Lisa Weissenberg. Of Anna Vancouver: „Deel 10. Ik was dol op de personages, het speelde als een roman. Sommige mensen lezen hun lievelingsboeken telkens opnieuw, ik speel elk jaar opnieuw Final Fantasy.”

Verhalende games met cinematische componenten zijn inmiddels gemeengoed. Ook Westerse games als Mass Effect en Dragon Age worden gedragen door meeslepende verhalen en interessante personages. Ook die games hebben veel vrouwelijke fans. Vanwege de concurrentie raakte de jRPG in een jarenlange dip. Dat die dip aan zijn einde komt, voel je in Parijs: de jRPG keert terug op het internationale toneel, met populaire titels als Octopath , Persona 5 en de Final Fantasy-spin-off Kingdom Hearts III. „Ik hield eigenlijk niet meer zo van jRPGs”, verklaart de in vol kostuum uitgedoste fan Victoria Waltisperg. „Voor mij is dat iets van vroeger. Maar hier voelt het als revival.”